کد خبر: 9583
تاریخ و ساعت انتشار: 1402/03/30 11:53
منبع: rokhdadshahr.ir

بی‌خبری‭ ‬۱۰‭ ‬ساله‭ ‬از‭ ‬بیلان‭ ‬آب‭ ‬کشور

 ارزيابي‭ ‬و‭ ‬کمی‌سازی‭ ‬منابع‭ ‬آب‭ ‬در‭ ‬دسترس‭ ‬از‭ ‬مهمترين‭ ‬و‭ ‬حساس‌ترین‭ ‬مراحل‭ ‬مديريت‭ ‬منابع‭ ‬آب‭ ‬و‭ ‬لازمۀ‭ ‬مديريت‭ ‬پايدار‭ ‬آن‭ ‬است‭. ‬هدف‭ ‬اصلي‭ ‬ارزيابي‭ ‬منابع‭ ‬آب‭ ‬از‭ ‬دیدگاه‭ ‬جامع،‭ ‬برآورد‭ ‬و‭ ‬پيش‌بيني‭ ‬كمي‭ ‬و‭ ‬كيفي‭ ‬منابع‭ ‬آب‭ ‬براي‭ ‬تأمين‭ ‬نيازهاي‭ ‬بخش‌هاي‭ ‬مختلف‭ ‬جامعه‭ ‬و‭ ‬ارائۀ‭ ‬اطلاعات‭ ‬لازم‭ ‬برای‭ ‬فعاليت‌هاي‭ ‬كاهش‭ ‬بلایاي‭ ‬مربوط‭ ‬به‭ ‬آب‭ ‬و‭ ‬حفظ‭ ‬و‭ ‬بهبود‭ ‬شرايط‭ ‬محیط‭ ‬زیستی‭ ‬است.

رخدادشهر: ‬مرکز‭ ‬پژوهشگاه‭ ‬مجلس‭ ‬در‭ ‬گزارشی‭ ‬باعنوان‭ ‬‮«‬بررسی‭ ‬کلی‭ ‬بیلان‭ ‬آبی‭ ‬کشور‭: ‬وضعیت‭ ‬و‭ ‬چالش‌ها‮»‬‭ ‬می‌گوید‭: ‬‮«‬از‭ ‬دیدگاه‭ ‬سیاستگذاری‭ ‬و‭ ‬برنامه‌ریزی،‭ ‬وجود‭ ‬دیدگاه‭ ‬مناسب‭ ‬و‭ ‬قابل‭ ‬اطمینان‭ ‬از‭ ‬انواع‭ ‬منابع‭ ‬آب‭ ‬موجود‭ ‬و‭ ‬بیلان‭ ‬آنها،‭ ‬اثرگذاری‭ ‬مستقیم‭ ‬در‭ ‬موفقیت‭ ‬این‭ ‬سیاستگذاری‭ ‬و‭ ‬برنامه‌ریزی‌ها‭ ‬دارد‭ ‬و‭ ‬تضمین‭ ‬بقا‭ ‬و‭ ‬پایداری‭ ‬جامعه‭ ‬و‭ ‬توسعۀ‭ ‬پایدار‭ ‬را‭ ‬به‌دنبال‌‭ ‬خواهد‭ ‬داشت‭. ‬وجود‭ ‬برخی‭ ‬چالش‌ها‭ ‬در‭ ‬بیلان‭ ‬منابع‭ ‬و‭ ‬مصارف‭ ‬آب‭ ‬کشور،‭ ‬وجود‭ ‬آمار‭ ‬و‭ ‬ارقام‭ ‬متفاوت‭ ‬و‭ ‬بعضاً‭ ‬متناقض‭ ‬از‭ ‬سوی‭ ‬دستگاه‌های‭ ‬مختلف‭ ‬و‭ ‬همچنین‭ ‬عدم‭ ‬به‌روزرسانی‭ ‬مناسب‭ ‬این‭ ‬آمار‭ ‬و‭ ‬ارقام‭ ‬از‭ ‬سوی‭ ‬دستگاه‌های‭ ‬مسئول،‭ ‬مشکلاتی‭ ‬را‭ ‬برای‭ ‬سیاستگذاری‭ ‬کلان‭ ‬و‭ ‬حتی‭ ‬غیرکلان‭ ‬آبی‭ ‬کشور‭ ‬در‭ ‬پی‭ ‬داشته‌‭ ‬است‭.‬‮»‬‭ ‬این‭ ‬نهاد‭ ‬می‌گوید‭ ‬ایران‭ ‬یک‌دهه‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬بیلان‭ ‬آبی‭ ‬را‭ ‬به‌روز‭ ‬نکرده‭ ‬است»؛‭ ‬یعنی‭ ‬همۀ‭ ‬برنامه‌های‭ ‬آبی‭ ‬کشور‭ ‬براساس‭ ‬اعداد‭ ‬و‭ ‬ارقام‭ ‬۱۰‭ ‬سال‭ ‬قبل‭ ‬انجام‭ ‬می‌شود‭.‬

تهیۀ‭ ‬بیلان‭ ‬منابع‭ ‬و‭ ‬مصارف‭ ‬آب‭ ‬لازمۀ‭ ‬هرگونه‭ ‬سیاستگذاری‭ ‬کلان‭ ‬و‭ ‬خرد‭ ‬در‭ ‬این‭ ‬زمینه‭ ‬است‭. ‬با‭ ‬بررسی‭ ‬بیلان‭ ‬آب،‭ ‬تمام‭ ‬ورودی‌ها،‭ ‬خروجی‌ها‭ ‬و‭ ‬تغییرات‭ ‬ذخایر‭ ‬آبی‭ ‬طی‭ ‬یک‭ ‬محدودۀ‭ ‬مکانی‭ ‬و‭ ‬زمانی‭ ‬مشخص‭ ‬بررسی‭ ‬و‭ ‬تعیین‭ ‬می‌شود‭. ‬این‭ ‬ورودی‌ها،‭ ‬خروجی‌ها‭ ‬و‭ ‬تغییرات‭ ‬ذخایر‭ ‬می‌تواند‭ ‬به‌هر‭ ‬شکلی‭ ‬باشد‭ ‬و‭ ‬با‭ ‬تغییر‭ ‬مقیاس‭ ‬مکانی‭ ‬مورد‭ ‬بررسی،‭ ‬ممکن‭ ‬است‭ ‬جزئیات‭ ‬جدیدی‭ ‬به‭ ‬هرکدام‭ ‬اضافه‭ ‬شود‭. ‬با‭ ‬کوچکترشدن‭ ‬مقیاس‭ ‬مکانی‭ ‬تدوین‭ ‬بیلان‭ ‬آب،‭ ‬جزئیات‭ ‬بیشتر‭ ‬و‭ ‬موضوع‭ ‬پیچیده‌تر‭ ‬می‌شود‭.‬

 ‬مرکز‭ ‬پژوهش‌های‭ ‬مجلس‭ ‬می‌گوید‭: ‬‮«‬باید‭ ‬توجه‭ ‬داشت‭ ‬که‭ ‬ممکن‭ ‬است‭ ‬به‌دلیلی،‭ ‬اجزای‭ ‬معادلۀ‭ ‬بیلان‭ ‬باهم‭ ‬در‭ ‬تعادل‭ ‬نباشند‭ ‬که‭ ‬در‭ ‬این‭ ‬حالت‭ ‬از‭ ‬جز‭ ‬تطبیق‭ ‬استفاده‭ ‬و‭ ‬عدم‭ ‬قطعیت‭ ‬موضوعه‭ ‬در‭ ‬این‭ ‬جز‭ ‬لحاظ‭ ‬می‌شود‭. ‬معمولاً‭ ‬ورودی‌ها‭(‬منابع‭) ‬و‭ ‬خروجی‌ها‭(‬مصارف‭) ‬در‭ ‬معادلۀ‭ ‬بیلان‭ ‬به‭ ‬سه‭ ‬دستۀ‭ ‬منابع،‭ ‬مصارف‭ ‬بالایی‭ ‬سطح‭ ‬زمین،‭ ‬منابع،‭ ‬مصارف‭ ‬روی‭ ‬سطح‭ ‬زمین‭ ‬و‭ ‬منابع،‭ ‬مصارف‭ ‬زیر‭ ‬سطح‭ ‬زمین‭ ‬تقسیم‌بندی‭ ‬می‌شوند‭.‬‮»‬

مصارف‭ ‬بیش‭ ‬از‭ ‬منابع

براساس‭ ‬این‭ ‬گزارش،‭ ‬در‭ ‬حال‭ ‬حاضر،‭ ‬در‭ ‬تمام‭ ‬حوضه‌های‭ ‬آبریز‭ ‬کشور‭ ‬خروجی‌ها‭ ‬و‭ ‬مصارف‭ ‬آب‭ ‬از‭ ‬ورودی‌ها‭ ‬و‭ ‬منابع،‭ ‬پیشی‌‭ ‬گرفته‭ ‬و‭ ‬بیشتر‭ ‬شده‭ ‬است‭. ‬در‭ ‬این‭ ‬حالت،‭ ‬اضافۀ‭ ‬خروجی‌ها‭ ‬و‭ ‬مصارف‭ ‬از‭ ‬ذخایر‭ ‬تأمین‌شده‭ ‬و‭ ‬باعث‭ ‬ایجاد‭ ‬کسری‭ ‬در‭ ‬ذخایر‭ (‬ذخیرۀ‭ ‬منفی‭) ‬می‌شود‭. ‬با‭ ‬تداوم‭ ‬این‭ ‬وضعیت،‭ ‬کسری‭ ‬به‌صورت‭ ‬تجمعی‭ ‬افزایش‭ ‬می‌یابد‭ ‬و‭ ‬تبعات‭ ‬منفی‭ ‬چشمگیری‭ ‬در‭ ‬بر‭ ‬خواهد‭ ‬داشت‭. ‬آخرین‭ ‬بیلان‭ ‬آب‭ ‬کشور‭ ‬که‭ ‬براساس‭ ‬آماربرداری‌های‭ ‬سراسری‭ ‬منابع‭ ‬و‭ ‬مصارف‭ ‬آب‭ ‬صورت‭ ‬گرفته‭ ‬است،‭ ‬منتهی‭ ‬به‭ ‬سال‭ ‬آبی‭ ‬۱۳۸۹-‭ ‬۱۳۹۰‭ ‬است‭  ‬و‭ ‬آمار‭ ‬۱۱‭ ‬سال‭ ‬آبی‭ ‬اخیر‭ ‬در‭ ‬آن‭ ‬لحاظ‭ ‬نشده‭ ‬است‭.‬

کارشناسان‭ ‬این‭ ‬گزارش‭ ‬معتقدند‭ ‬به‌دلیل‭ ‬اینکه‭ ‬دهۀ‭ ‬اخیر‭ ‬به‌شکل‭ ‬معناداری‭ ‬نسبت‭ ‬به‭ ‬سال‌های‭ ‬قبل‭ ‬خشک‌تر‭ ‬بوده‭ ‬است،‭ ‬قطعاً‭ ‬تغییراتی‭ ‬در‭ ‬بیلان‭ ‬منابع‭ ‬و‭ ‬مصارف‭ ‬آب‭ ‬صورت‭ ‬گرفته‭ ‬است‭. ‬براین‌اساس،‭ ‬کل‭ ‬آب‭ ‬تجدیدپذیر‭ ‬کشور‭ ‬برابر‭ ‬۱۱۰‭  ‬میلیارد‭ ‬مترمکعب‭ ‬است‭. ‬با‭ ‬لحاظ‭ ‬سال‌های‭ ‬اخیر‭ ‬در‭ ‬بیلان‭ ‬آب‭ ‬کشور،‭ ‬به‌طور‭ ‬حتم‭ ‬این‭ ‬میزان‭ ‬کمتر‭ ‬شده‭ ‬است‭ ‬و‭ ‬درنتیجه‭ ‬بخش‌های‭ ‬مصرف‌کنندۀ‭ ‬کشور،‭ ‬آب‭ ‬کمتری‭ ‬برای‭ ‬توسعه‭ ‬در‭ ‬اختیار‭ ‬خواهند‭ ‬داشت‭.‬

کسری‭ ‬تجمیعی‭ ‬بالا

براساس‭ ‬گزارش‭ ‬کارشناسی‭ ‬بررسی‭ ‬کلی‭ ‬بیلان‭ ‬آب‭ ‬کشور،‭ ‬طبق‭ ‬آخرین‭ ‬بیلان‭ ‬کشور‭ ‬کل‭ ‬خروجی‌ها‭ ‬و‭ ‬مصارف‭ ‬آب‭ ‬از‭ ‬کل‭ ‬ورودی‌ها‭ ‬و‭ ‬منابع‭ ‬بیشتر‭ ‬است‭ ‬و‭ ‬مابه‌التفاوت‭ ‬آنها‭ ‬از‭ ‬ذخایر‭ ‬سطحی‭ ‬و‭ ‬زیرزمینی‭ ‬تأمین‭ ‬می‌شود‭. ‬مقدار‭ ‬کسری‭ ‬یادشده‭ ‬۶‭.‬۴‭ ‬میلیارد‭ ‬مترمکعب‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬۵‭.‬۸‭  ‬میلیارد‭ ‬مترمکعب‭ ‬آن‭ ‬مربوط‭ ‬به‭ ‬منابع‭ ‬آب‭ ‬زیرزمینی‭ ‬است‭. ‬به‌دلیل‭ ‬تداوم‭ ‬کسری‭ ‬مذکور‭ ‬برای‭ ‬چندین‭ ‬سال‭ ‬متوالی،‭ ‬در‭ ‬حال‭ ‬حاضر‭ ‬مقدار‭ ‬تجمعی‭ ‬این‭ ‬کسری‭ ‬برای‭ ‬منابع‭ ‬آب‭ ‬زیرزمینی‭ ‬یکی‭ ‬از‭ ‬چالش‌های‭ ‬اصلی‭ ‬بخش‭ ‬آب‭ ‬کشور‭ ‬است‭. ‬از‭ ‬طرف‭ ‬دیگر‭ ‬به‌دلیل‭ ‬وابستگی‭ ‬۵۵‭ ‬درصدی‭ ‬مصارف‭ ‬مختلف‭ ‬کشور‭ ‬به‭ ‬منابع‭ ‬آب‭ ‬زیرزمینی‭ ‬و‭ ‬وخامت‭ ‬بیشتر‭ ‬اوضاع‭ ‬در‭ ‬سال‌های‭ ‬اخیر،‭ ‬این‭ ‬امر‭ ‬باید‭ ‬یکی‭ ‬از‭ ‬اولویت‌های‭ ‬مهم‭ ‬سیاستگذاران‭ ‬بخش‭ ‬آب‭ ‬کشور‭ ‬باشد‭. ‬

حاکمیتی‌نبودن‭ ‬موضوع‭ ‬بیلان‭ ‬آب،‭ ‬عدم‭ ‬وفاق‭ ‬بین‭ ‬بخش‌های‭ ‬مختلف‭ ‬مرتبط‭ ‬با‭ ‬بیلان‭ ‬آب‭ ‬در‭ ‬مورد‭ ‬آمار‭ ‬و‭ ‬ارقام،‭ ‬پویانبودن‭ ‬بیلان‭ ‬آب‭ ‬و‭ ‬برخی‭ ‬عدم‭ ‬قطعیت‌ها‭ ‬در‭ ‬اجزای‭ ‬مختلف‭ ‬بیلان‭ ‬آب،‭ ‬از‭ ‬آسیب‌های‭ ‬اساسی‭ ‬مقولۀ‭ ‬بیلان‭ ‬آب‭ ‬در‭ ‬کشور‭ ‬است‭. ‬تلقی‭ ‬موضوع‭ ‬بیلان‭ ‬آب‭ ‬به‌عنوان‭ ‬امری‭ ‬حاکمیتی،‭ ‬تکمیل‭ ‬و‭ ‬تجهیز‭ ‬شبکۀ‭ ‬پایش‭ ‬منابع‭ ‬و‭ ‬مصارف‭ ‬آب‭ ‬کشور،‭ ‬استفاده‭ ‬از‭ ‬فناوری‌های‭ ‬جدید،‭ ‬استانداردسازی‭ ‬روش‭ ‬تولید‭ ‬بیلان‭ ‬و‭ ‬استفاده‭ ‬از‭ ‬رویکرد‭ ‬حسابداری‭ ‬آب‭ ‬می‌تواند‭ ‬از‭ ‬اهم‭ ‬راهکارهای‭ ‬بهبود‭ ‬تهیۀ‭ ‬بیلان‭ ‬آب‭ ‬کشور‭ ‬باشد‭.‬ 

آخرین‭ ‬بیلان،‭ ‬مربوط‭ ‬به ‭ ‬۱۰‭ ‬سال‭ ‬پیش

مرکز‭ ‬پژوهش‌های‭ ‬مجلس‭ ‬می‌نویسد‭: ‬‮«‬آخرین‭ ‬بیلان‭ ‬منابع‭ ‬و‭ ‬مصارف‭ ‬آب‭ ‬در‭ ‬کشور‭ ‬مربوط‭ ‬به‭ ‬سال‭ ‬آبی‭ ‬۱۳۸۹-۱۳۹۰‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬طی‭ ‬آن‭ ‬بیلان‭ ‬منابع‭ ‬آب‭ ‬منتهی‭ ‬به‭ ‬سال‭ ‬آبی‭ ‬۱۳۸۹-۱۳۹۰‭ (‬متوسط‭ ‬دورۀ‭ ‬۴۵‭ ‬ساله‭) ‬در‭ ‬قالب‭ ‬۶۰۹‭ ‬محدودۀ‭ ‬مطالعاتی‭ ‬کشور‭ ‬توسط‭ ‬بخش‭ ‬آب‭ ‬وزارت‭ ‬نیرو‭ ‬تهیه‭ ‬شده‭ ‬است‭. ‬بیلان‭ ‬تهیه‌شده‭ ‬برای‭ ‬مقیاس‌های‭ ‬مکانی‭ ‬۳۰‭ ‬حوضۀ‭ ‬آبریز‭ ‬درجه‭ ‬دو،‭ ‬۶‭ ‬حوضۀ‭ ‬آبریز‭ ‬درجه‭ ‬یک‭ ‬و‭ ‬درنهایت‭ ‬کل‭ ‬کشور‭ ‬ارائه‭ ‬شده‭ ‬است‭. ‬

براساس‭ ‬این‭ ‬بیلان،‭ ‬سه‭ ‬حوضۀ‭ ‬آبریز‭ ‬درجه‭ ‬دو‭ ‬با‭ ‬بیشترین‭ ‬ورودی‭ ‬آب‭ ‬عبارتند‭ ‬از‭: ‬کارون‭ ‬بزرگ،‭ ‬کویر‭ ‬مرکزی‭ ‬و‭ ‬دریاچه‭ ‬نمک،‭ ‬به‌ترتیب‭ ‬مقادیر‭ ‬مطلق‭ ‬۴۱۵۵۳،‭ ‬۳۰۲۴۳‭ ‬و‭ ‬۲۴۹۸۵‭ ‬میلیون‭ ‬مترمکعب‭. ‬همچنین‭ ‬بیشترین‭ ‬کسری‭ ‬در‭ ‬ذخیره‭ ‬نیز‭ ‬در‭ ‬حوضه‌های‭ ‬آبریز‭ ‬درجه‭ ‬دو‭ ‬دریاچه‭ ‬نمک،‭ ‬کویر‭ ‬مرکزی‭ ‬و‭ ‬دریاچه‭ ‬ارومیه‭ ‬با‭ ‬مقادیر‭ ‬۱۰۳۹‭-‬،‭ ‬۱۰۰۶‭- ‬و‭ ‬۵۹۴‭- ‬میلیون‭ ‬مترمکعب‭ ‬اتفاق‭ ‬افتاده‭ ‬است‭. ‬در‭ ‬مقیاس‭ ‬حوضه‌های‭ ‬آبریز‭ ‬درجه‭ ‬یک‭ ‬خلیج‭ ‬فارس‭ ‬و‭ ‬دریای‭ ‬عمان،‭ ‬دریای‭ ‬خزر،‭ ‬فلات‭ ‬مرکزی،‭ ‬دریاچه‭ ‬ارومیه،‭ ‬قره‌قوم‭ ‬و‭ ‬مرزی‭ ‬شرق،‭ ‬آب‭ ‬تجدیدپذیر‭ ‬به‌ترتیب‭ ‬با‭ ‬مقادیر‭ ‬۵۶۹۲۹،‭ ‬۲۲۴۶۵،‭ ‬۲۲۲۹۰،‭ ‬۵۰۷۱،‭ ‬۱۶۷۵‭ ‬و‭ ‬۱۴۴۷‭ ‬میلیون‭ ‬مترمکعب‭ ‬حاصل‭ ‬می‌شود‭ ‬که‭ ‬درنهایت،‭ ‬کل‭ ‬آب‭ ‬تجدیدپذیر‭ ‬کشور‭ ‬را‭ ‬رقم‭ ‬می‌زند‭. ‬همچنین،‭ ‬در‭ ‬این‭ ‬مقیاس‭ ‬تمام‭ ‬حوضه‌های‭ ‬آبریز‭ ‬تغییرات‭ ‬منفی‭ ‬ذخیره‭ ‬دارند‭. ‬

مهمترین‭ ‬موارد‭ ‬آسیب‌شناسی‭ ‬بیلان‭ ‬آب‭ ‬کشور‭ ‬را‭ ‬می‌توان‭ ‬عدم‭ ‬متولی‭ ‬مشخص‭ ‬واحد،‭ ‬به‌روز‭ ‬نبودن‭ ‬و‭ ‬فواصل‭ ‬زمانی‭ ‬طولانی‭ ‬به‌روزرسانی،‭ ‬ساختار‭ ‬تصدی‌گری‭ ‬نامناسب‭ ‬در‭ ‬بدنۀ‭ ‬اجرایی‭ ‬و‭ ‬همچنین‭ ‬مشخص‌نبودن‭ ‬مرز‭ ‬بین‭ ‬اندازه‌گیری‭ ‬و‭ ‬تخمین‭ ‬برشمرد‭. ‬آسیب‌های‭ ‬یادشده‭ ‬درنهایت‭ ‬به‭ ‬مؤثرنبودن‭ ‬بیلان‭ ‬منابع‭ ‬و‭ ‬مصارف‭ ‬آب‭ ‬در‭ ‬تدوین‭ ‬سیاستگذاری‌های‭ ‬کشور‭ ‬منجر‭ ‬می‌شود‭. ‬در‭ ‬این‭ ‬راستا‭ ‬تکمیل‭ ‬و‭ ‬تجهیز‭ ‬شبکۀ‭ ‬پایش‭ ‬کشور‭ ‬و‭ ‬استفاده‭ ‬از‭ ‬فناوری‌های‭ ‬روزآمد‭ ‬پایش‭ ‬و‭ ‬اندازه‌گیری،‭ ‬استانداردسازی‭ ‬روش‭ ‬تدوین‭ ‬بیلان‭ ‬و‭ ‬تغییر‭ ‬به‭ ‬رویکرد‭ ‬حسابداری‭ ‬آب‭ ‬به‌عنوان‭ ‬برخی‭ ‬پیشنهادها‭ ‬برای‭ ‬بهبود‭ ‬مقولۀ‭ ‬بیلان‭ ‬آب‭ ‬کشور‭ ‬ارائه‭ ‬می‌شود‭.‬‮»‬

کاهش‭ ‬آب‭ ‬تجدیدپذیر‭ ‬کشور‭ ‬

آخرین‭ ‬بیلان‭ ‬منابع‭ ‬و‭ ‬مصارف‭ ‬آب‭ ‬کشور‭ ‬برای‭ ‬دورۀ‭ ‬۴۵‭ ‬سالۀ‭ ‬منتهی‭ ‬به‭ ‬سال‭ ‬آبی‭ ‬۱۳۸۹-۱۳۹۰‭ ‬است‭. ‬طی‭ ‬بیلان‭ ‬مذکور،‭ ‬همۀ‭ ‬ورودی‌ها‭ ‬و‭ ‬خروجی‌هایی‭ ‬که‭ ‬در‭ ‬معادلۀ‭ ‬بیان‭ ‬آب‭ ‬نقش‭ ‬دارند،‭ ‬در‭ ‬مقیاس‭ ‬مکانی‭ ‬حوضه‌های‭ ‬آبریز‭ ‬درجه‭ ‬دو‭(‬حوضه‌های‭ ‬۳۰گانه‭)‬،‭ ‬درجه‭ ‬یک‭(‬حوضه‌های‭ ‬۶گانه‭) ‬و‭ ‬کل‭ ‬کشور‭(‬ملی‭)‬،‭ ‬تعیین‭ ‬شده‌اند‭. ‬براین‌اساس،‭ ‬از‭ ‬کل‭ ‬حجم‭ ‬بارندگی‭ ‬کشور،‭ ‬حدود‭ ‬۷۲‭ ‬درصد‭ ‬تبخیر‭ ‬می‌شود‭ ‬که‭ ‬با‭ ‬درنظر‭ ‬گرفتن‭ ‬ورودی‌ها‭ ‬به‭ ‬میزان‭ ‬۱۱۴‭.‬۴‭ ‬میلیارد‭ ‬مترمکعب،‭ ‬حجم‭ ‬آب‭ ‬تجدیدپذیر‭ ‬کشور‭ ‬است‭.‬

پیام ما نوشت، ‬این‭ ‬گزارش،‭ ‬وضعیت‭ ‬را‭ ‬این‌گونه‭ ‬شرح‭ ‬می‌دهد‭: ‬‮«‬آب‭ ‬تجدیدپذیر‭ ‬کشور‭ ‬به‌دلیل‭ ‬تغییر‭ ‬اقلیم‭ ‬و‭ ‬خشکسالی‌ها،‭ ‬نسبت‭ ‬به‭ ‬این‭ ‬مقدار،‭ ‬کاهش‭ ‬چشمگیری‭ ‬داشته‭ ‬است‭. ‬وابستگی‭ ‬به‭ ‬آب‭ ‬زیرزمینی‭ ‬و‭ ‬سطحی‭ ‬در‭ ‬کشور‭ ‬به‌ترتیب‭ ‬۵۵‭ ‬و‭ ‬۴۵‭ ‬درصد‭ ‬است‭ ‬و‭ ‬از‭ ‬کل‭ ‬مصارف‭ ‬۳۲‭ ‬درصد‭ ‬تحت‭ ‬عنوان‭ ‬آب‌های‭ ‬بازگشتی‭ ‬به‭ ‬چرخه‭  ‬بازمی‌گردد‭. ‬نکتۀ‭ ‬مهم‭ ‬اینجاست‭ ‬که‭ ‬در‭ ‬حال‭ ‬حاضر‭ ‬بین‭ ‬منابع‭ ‬و‭ ‬مصارف‭ ‬آب‭ ‬تعادل‭ ‬وجود‭ ‬ندارد‭ ‬و‭ ‬طی‭ ‬دورۀ‭ ‬مذکور،‭ ‬سالیانه‭ ‬به‭ ‬میزان‭ ‬۶‭.‬۴‭  ‬میلیارد‭ ‬مترمکعب،‭ ‬مصارف‭ ‬از‭ ‬منابع‭ ‬پیشی‭ ‬گرفته‭ ‬و‭ ‬این‭ ‬امر‭ ‬به‭ ‬کسری‭ ‬تجمعی‭ ‬بسیار‭ ‬قابل‭ ‬توجه‭ ‬منابع‭ ‬آب‭ ‬زیرزمینی‭ ‬و‭ ‬تبعات‭ ‬مرتبط‭ ‬با‭ ‬آن‭ ‬منجر‭ ‬شده‭ ‬است‭.‬‮»‬

مرکز‭ ‬پژوهش‌های‭ ‬مجلس‭ ‬در‭ ‬پایان‭ ‬این‭ ‬گزارش‭ ‬می‌نویسد‭: ‬‮«‬متأسفانه،‭ ‬در‭ ‬حال‭ ‬حاضر‭ ‬بیلان‭ ‬آب‭ ‬کشور‭ ‬به‌طور‭ ‬قابل‭ ‬قبولی‭ ‬مشخص‭ ‬نیست‭ ‬و‭ ‬مواردی‭ ‬از‭ ‬جمله‭ ‬عدم‭ ‬متولی‭ ‬مشخص‭ ‬و‭ ‬ارائۀ‭ ‬داده‌های‭ ‬چندگانه؛‭ ‬عدم‭ ‬به‌روز‌رسانی‭ ‬مناسب‭ ‬بیلان‭ ‬آب؛‭ ‬پویانبودن‭ ‬و‭ ‬عدم‭ ‬کاربرد‭ ‬در‭ ‬اهداف‭ ‬کلان‭ ‬و‭ ‬سیاستگذاری‌های‭ ‬موضوعه؛‭ ‬عدم‭ ‬ساختار‭ ‬سازمانی‭ ‬مناسب‭ ‬در‭ ‬دستگاه‭ ‬متولی‭ ‬امر؛‭ ‬مشخص‌نبودن‭ ‬مرز‭ ‬بین‭ ‬اندازه‌گیری،‭ ‬تخمین‭ ‬و‭ ‬مدل‌سازی‭ ‬و‭ ‬تغییر‭ ‬رویکرد‭ ‬از‭ ‬روش‌های‭ ‬سنتی‭ ‬بیلان‭ ‬به‭ ‬روش‌های‭ ‬نوین‭ ‬حسابداری‭ ‬آب‭ ‬را‭ ‬می‌توان‭ ‬به‌عنوان‭ ‬آسیب‌های‭ ‬اصلی‭ ‬بیلان‭ ‬آب‭ ‬کشور‭ ‬برشمرد‭.‬‮»‬

انتهای پیام/

1402/03/30 11:53
بازگشت