رخدادشهر: بابک یکتاپرست، معاون اجتماعی سازمان انتقال خون ایران با تشریح وضعیت ذخایر خونی کشور اظهار کرد: در فصل سرد سال به دلایل مختلفی از جمله کوتاه شدن روزها، آلودگی هوا و افزایش شیوع عفونتهای تنفسی، میزان مراجعه داوطلبان برای اهدای خون کاهش پیدا میکند. همچنین بارندگیهای مکرر در برخی مناطق کشور، بهویژه استانهای شمالی و شمالغربی، از دیگر عواملی است که بر کاهش مراجعات تأثیر میگذارد.
ایلنا نوشت، وی افزود: از سوی دیگر، در همین شرایط ممکن است میزان مصرف خون و فرآوردههای خونی افزایش یابد. لغزندگی جادهها و افزایش حوادث ترافیکی و مصدومان ناشی از آن، در کنار نیاز بیماران به فرآوردههای خونی، تعادل میان میزان خون اهدایی و مصرف را تحت تأثیر قرار میدهد. این شرایط ضرورت مشارکت بیشتر مردم در اهدای خون را دوچندان میکند.
چه استانهایی نیاز بیشتری به ذخایر خونی دارند
یکتاپرست درباره استانهایی که نیاز بیشتری به ذخایر خونی دارند، گفت: معمولاً در دو گروه از مناطق کشور ضرورت توجه بیشتری به تأمین خون وجود دارد؛ نخست کلانشهرهایی مانند تهران، اصفهان و استانهایی مانند فارس و آذربایجان شرقی که به دلیل تمرکز مراکز درمانی و ارائه خدمات تخصصی و فوقتخصصی، میزان مصرف خون در آنها بالاست.
وی ادامه داد: در این استانها، علاوه بر جمعیت بومی، بیماران بسیاری از استانهای همجوار برای دریافت خدمات درمانی پیشرفته، از جمله جراحیهای تخصصی و پیوند اعضا، مراجعه میکنند. به همین دلیل میزان مصرف خون در این مراکز با جمعیت اهداکنندگان همان استانها تناسب ندارد.
معاون اجتماعی سازمان انتقال خون ایران، استانهای سیستان و بلوچستان، هرمزگان، بوشهر و خوزستان را از دیگر مناطق نیازمند توجه ویژه در زمینه ذخایر خونی دانست و افزود: در سیستان و بلوچستان به دلیل جمعیت بالای بیماران مبتلا به تالاسمی، نیاز به خون و فرآوردههای خونی قابل توجه است. در استانهای حاشیه خلیج فارس از جمله هرمزگان، بوشهر و خوزستان نیز با توجه به شرایط خاص کشور، ضروری است ذخایر خونی در این مناطق در سطح مناسبی قرار داشته باشد تا در صورت بروز شرایط اضطراری، امکان تأمین نیازهای درمانی فراهم باشد.
یکتاپرست با توضیح درباره مدت زمان نگهداری فرآوردههای خونی اظهار کرد: از هر واحد خون اهدایی میتوان سه فرآورده اصلی شامل گلبول قرمز فشرده، پلاسما و پلاکت تهیه کرد که هرکدام کاربرد و مدت نگهداری متفاوتی دارند.
وی توضیح داد: گلبول قرمز فشرده که عمدتاً برای بیماران مبتلا به کمخونی، تالاسمی و افرادی که دچار خونریزی شدهاند استفاده میشود، حدود ۳۵ تا ۴۰ روز قابلیت نگهداری دارد. پلاسما نیز که برای بیماران دچار سوختگی، کمبود مایعات و برخی اختلالات انعقادی کاربرد دارد، پس از انجماد تا شش ماه قابل نگهداری است.
معاون اجتماعی سازمان انتقال خون ایران با اشاره به محدودیت زمانی نگهداری پلاکتها گفت: پلاکت تنها سه روز قابلیت نگهداری دارد و به همین دلیل تأمین مستمر آن اهمیت ویژهای دارد. این فرآورده بهخصوص برای بیماران مبتلا به سرطان و افرادی که تحت شیمیدرمانی قرار دارند، ضروری است.
یکتاپرست با تأکید بر اهمیت توسعه فرهنگ اهدای پلاکت بیان کرد: یکی از سیاستهای سازمان انتقال خون در سال جاری، ترویج اهدای اختصاصی پلاکت است. در این روش، پلاکت خون فرد اهداکننده با دستگاه جدا میشود و سایر اجزای خون به بدن او بازگردانده میشود.
وی با اشاره به مزایای این شیوه ادامه داد: در اهدای معمولی خون، هر فرد حداکثر چهار بار در سال در صورت مرد بودن و سه بار در سال در صورت زن بودن مجاز به اهداست، اما اهدای پلاکت با فاصله زمانی دو هفته امکانپذیر است.
او افزود: در روش اهدای اختصاصی پلاکت، میتوان بخش مورد نیاز یک بیمار را از یک اهداکننده تأمین کرد؛ در حالی که در روش معمول، ممکن است پلاکت مورد نیاز بیمار از چندین اهداکننده تهیه شود. استفاده از پلاکت یک اهداکننده میتواند احتمال بروز واکنشهای ناخواسته ناشی از دریافت فرآورده از افراد متعدد را کاهش دهد.
سالانه یک میلیون و ۷۰۰ هزار نفر در کشور خون اهدا میکنند
معاون اجتماعی سازمان انتقال خون ایران با اشاره به آمار مشارکت مردم در اهدای خون اظهار کرد: در حال حاضر سالانه بهطور متوسط حدود دو میلیون و ۵۰۰ هزار بار اهدای خون در کشور ثبت میشود که این میزان توسط حدود یک میلیون و ۷۰۰ هزار اهداکننده انجام میگیرد.
سهم مشارکت زنان از ۳۵ درصد در زمان جنگ به ۵ درصد رسیده است
وی با ابراز نگرانی از پایین بودن سهم بانوان در اهدای خون گفت: در دوران جنگ تحمیلی، سهم زنان از مجموع اهدای خون کشور به حدود ۳۵ درصد میرسید، اما این میزان بهتدریج کاهش یافته و اکنون به حدود پنج درصد رسیده است؛ در حالی که زنان در بسیاری از عرصههای اجتماعی مشارکت فعال دارند.
یکتاپرست یکی از دلایل پایین بودن مشارکت زنان را باورهای نادرست درباره کمخونی و امکان اهدای خون دانست و توضیح داد: زنانی که تصور میکنند ممکن است کمخونی داشته باشند نیز میتوانند به مراکز انتقال خون مراجعه کنند. وضعیت آنها از طریق آزمایش اولیه و مشاوره پزشکی بررسی میشود و در صورت داشتن شرایط لازم، امکان اهدای خون خواهند داشت.
او با اشاره به برنامههای سازمان انتقال خون برای افزایش مشارکت گروههای مختلف جامعه گفت: زنان و جوانان دو گروهی هستند که در برنامههای ترویجی امسال توجه ویژهای به آنها شده است. در سالهای گذشته میزان مشارکت جوانان در اهدای خون کاهش یافته و لازم است با برنامههای فرهنگی و اطلاعرسانی، زمینه حضور بیشتر این گروه فراهم شود.
وی از اجرای پویش «بینهایت مهر» خبر داد و افزود: این پویش با هدف افزایش مشارکت زنان و جوانان در اهدای خون، از نهم آذرماه و همزمان با روز زن آغاز میشود و تا شانزدهم آذرماه، روز دانشجو، ادامه خواهد داشت. در این برنامه تلاش میکنیم با همکاری مجموعههای مختلف، زمینه آشنایی بیشتر این دو گروه با اهمیت اهدای خون و مشارکت در این اقدام انساندوستانه را فراهم کنیم.
معاون اجتماعی سازمان انتقال خون ایران در پایان با تأکید بر ضرورت استمرار مشارکت مردم خاطرنشان کرد: در حال حاضر وضعیت ذخایر خونی کشور تحت کنترل است، اما ادامه آلودگی هوا، بارندگیها و شرایط نامساعد جوی میتواند روند مراجعه اهداکنندگان را تحت تأثیر قرار دهد. از این رو از همه شهروندان واجد شرایط درخواست میکنیم با مراجعه به مراکز ثابت و سیار انتقال خون در سراسر کشور، در تأمین خون مورد نیاز بیماران مشارکت کنند.
انتهای پیام/
